Mahdavi Studies

Mahdavi Studies

بررسی مرجع ضمیر (ه) در «لیظهره علی الدین کله» و نقش آن در تعیین مراد خدا در تفاسیر شیعی

Document Type : Specialized article

Author
The Level 4 Student of the Specialized Center for Mahdism Studies
Abstract
یکی از آیات مهم قرآن در زمینه هدف خاص و نهایی بعثت پیامبر خاتم  و رویکرد دین الهی در مقایسه با مذاهب و مکتب‌های دیگر، آیات إظهار است. موضوعات و مسائل تفسیری متعددی پیرامون این آیات در آثار تفسیری شیعه مطرح می‌شود. از جمله مباحثی که درباره این آیات قابل تحلیل و بررسی است، مرجع ضمیر مفعولی (ه) در «لیظهره» است. این مسئله همواره از سده‌های نخستین در کتاب‌های تفسیری مورد بحث و نظر اندیشمندان اسلامی بوده است. با توجه به اهمیت این موضوع در تعیین مراد خداوند متعال، پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی، دیدگاه‌های مختلف مفسران شیعی را در منابع تفسیری، مورد بررسی قرار داده و تحلیل نموده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که سه دیدگاه در بین مفسران شیعی در این زمینه وجود دارد: مرجع ضمیر در اغلب تفاسیر، دین حق و در شمار اندکی از تفاسیر، «الرسول» ذکر شده است. برخی از مفسران نیز هر دو احتمال یعنی بازگشت ضمیر به دین حق یا رسول را مطرح کرده‌اند.
Keywords
Subjects


Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 12 November 2025