بررسی فقه الحدیثی گزارش «فَإِذَا کَانَتْ مِنَ اللَّهِ فِیهِ الْمَشِیئَةُ خَرَجَ...» با تأکید بر معنای واژه خروج امام مهدی

نویسنده

دانش‌‌پژوه سطح چهار مرکز تخصصی مهدویت قم

چکیده

در برخی روایات، برای دوره آخرالزمان، تعابیری همسو شده است. گزارش مرحوم صفار و کلینی از آن جمله است که فهم معنای دقیق آن مستلزم توجه به برخی نکات است. بر این اساس در این مقاله به بررسی و تحلیل سندی، لغوی و معانی این گزارش و به طور ویژه معنای لفظ خروج حضرت حجت# با مشیت الهی می‌پردازیم. روایت مذکور با توجه به شرح حال راویان دارای دو طریق سندی موثق یا لااقل حسن است. علاوه بر این، تکرار آن در کتاب‌‌های متقدم و متأخر و عدم مخالفت محتوای آن با قرآن و سنت، اطمینان بر صدور این روایت از امام معصوم^ را تقویت می‌‌کند.
مقاله پیش رو با روش توصیفی، تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای سامان یافته است. یافته‌ها نشان می‌دهد ائمه: در انتخاب الفاظ و انتقال معنا دقت داشتند. از این رو واژه‌ی به ‌کار رفته در این روایت (خروج) با الفاظ «ظهور و قیام» تفاوت دارد، بدین صورت که ظهور آن حضرت، به‌ خلاف خروج، امری دفعی است. همچنین می‌توان بین ظهور و خروج به ‌عنوان یک امر الهی و قیام به‌ عنوان امر اجتماعی و فرآیند ظهور فرق گذاشت. فرق دیگر این است که واژه خروج به ‌طور خاص با «مشیت الهی» پیوند خورده است؛ یعنی زمان ظهور، به اراده تکوینى خداوند تعیین و تقدیر مى‏شود، سپس فرمان ظهور از جانب پروردگار به حضرت حجت صادر مى‏گردد که این امر و فرمان الهى، خود، مصداق اراده تشریعى پروردگار است. بر این اساس مى‏شود گفت، هم اصل ظهور و هم زمان آن فقط به اراده خداوند واقع مى‏شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A review based on the analytic deep comprehension of Hadith in the narration: “…when God wills, the Imam will arise…” with an emphasis on the meaning of the word “Imam Mahdi’s rising”

نویسنده [English]

  • Muhammad Gholāmi
Student of level 4 at the Specialized Center of Mahdism
چکیده [English]

In some Hadiths, there are a few aligned phrases describing the era of "the End of Time". The reports of the late Ṣaffār and Kulaynī are such that understanding their exact meanings requires paying more attention to some points. Based on this, in this paper, we will examine and analyze the document, vocabulary, and meanings of this narration, especially the meaning of the word   "خرَجَ" (the rising of Imam Mahdi by the will of Allah). According to the chain of transmitters, the mentioned Hadith has two authentic or at least acceptable sources. In addition, some factors such as its repetition in the earlier sources and later books and also the non-contradiction of its content with the Qur'an and the Sunnah, strengthen the certainty of issuing this narration from the side of the infallible Imams.
The present article is written by the descriptive-analytical method and using library resources. Studies have tended to show that the Imams were careful to choose the proper words for conveying the meaning; therefore, the word (خُروج) Arising used in this narration is different from two words Appearance and Uprising, in such a way that the appearance of Imam Mahdi (pbuh), unlike his arising, is a rapid thing. It is also possible to distinguish between the Imam’s appearance and arising (as the divine subject) with his uprising (as a social matter). Another difference is that the word (خُروج) Arising is specifically linked to “divine providence” i.e. the time of Appearance is determined by God’s existential will. Then Allah orders the Imam for the appearance, and this order is an example of God’s legislative will. Based on this, it can be said that both the appearance of the Imam and the time of Appearance will happen only by Allah’s will.

کلیدواژه‌ها [English]

  • the arising
  • the appearance
  • the uprising
  • providence
  • Kulaynī
  • Ṣaffār
  • Imam Mahdi (pbuh)