دو فصلنامه علمی تخصصی مطالعات مهدوی

دو فصلنامه علمی تخصصی مطالعات مهدوی

اعتبار سنجی روایات قضاوت امام مهدیQ در کتاب بصائر الدرجات

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسنده
دانش پژوه سطح 4 مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم
چکیده
قضاوت امام مهدیQ از موضوعات مهم در منابع حدیثی شیعه است که گاه با پرسش‌هایی درباره سند و محتوای آن روبرو است. هدف این پژوهش اعتبارسنجی روایات قضاوت حضرت، با تمرکز بر کتاب متقدم«بصائر الدرجات» صفار می‌باشد. این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی و روش کتابخانه‌ای، به تحلیل سندی و محتوایی روایات این کتاب و بررسی نقل آن‌ها در دیگر منابع می‌پردازد.
نتایج بررسی پنج روایت نشان می‌دهد که چهار روایت دارای اسناد صحیح یا قابل قبول هستند، هرچند یک روایت به دلیل وجود راویان ضعیف با چالش مواجه است. در عین حال، تکرار مضمون آن در روایات معتبر و نقل در منابع معتبر شیعه، اعتبار محتوایی این آموزه را تأیید می‌کند. در نهایت، با توجه به قدمت و اعتبار منبع اصلی، صحت اسناد اکثر روایات و پذیرش آن‌ها توسط عالمان شیعه، می‌توان نتیجه گرفت که محتوای روایات قضاوت امام مهدیQ معتبر و قابل استناد است و بر استفاده از علم الاهی برای احقاق حق تأکید دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Validation of Narrations Concerning the Judgment of Imam Mahdi in the book Baṣā’ir al-Darajāt

نویسنده English

Mohammad GHolami
Mahdvit Research InstituteLevel 4 Scholar, Mahdism Specialized Center, Qom Seminary
چکیده English

This research investigates the validity and implications of narrations related to the judgment of Imam Mahdi in Shi'a hadith sources through a comprehensive analysis of both the chain of transmission and the content. By focusing on an early primary source, Basa’ir al-Darajat (al-Saffar, 3rd Century AH), the study determines that although certain chains are open to criticism due to the presence of weak narrators, the recurrence of common themes in reports with sounder chains—such as the narration of Aban ibn Taghlib—and citations by prominent scholars like Sheikh al-Saduq corroborate their substantial validity. Findings indicate that Imam Mahdi’s method of judgment involves adjudicating without the demand for evidentiary proof, relying instead on Divine Knowledge, a practice aligned with the Sunnah of prophets such as David. This approach not only presents no conflict with previous judicial precedents but is also consistent with the station of Divinely Inspired Knowledge inherent to the Imamate in Shi'a thought. Furthermore, the examination of the thematic recurrence of these traditions and their transmission in later compendiums, such as Bihar al-Anwar, reinforces their acceptance within the Shi'a intellectual framework.

کلیدواژه‌ها English

Imam Mahdi
divine judgment
documental analysis
Hadith Sources
Knowledge of the Imam
منابع
قرآن کریم
1. ابن بابویه، محمد بن علی (شیخ صدوق)، کمال الدین و تمام النعمه، اسلامیه، تهران، دوم، 1395 ق.
2. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ، الخصال، نشر جامعه مدرسین‏، قم‏، 1362 ش‏و
3. ابن فارس، احمد بن فارس، معجم مقاییس اللغه، مکتب الاعلام الاسلامی، قم، اول، 1404 ق.
4. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، دارالفکر، بیروت، سوم، 1414 ق.
5. انصاری، مرتضی، القضاء و الشهادات، کنگره جهانى بزرگداشت شیخ اعظم انصارى‌، قم، اول، 1415 ق.
6. برقی، احمد بن محمد، المحاسن، دارالکتب الاسلامیه، قم، دوم، 1371 ق.
7. حر عاملی، محمد بن حسن، وسایل الشیعه، نشر مؤسسة آل البیت علیهم السلام‏، قم‏، اول، 1409 ق‏.
8. حلی، ابن داود، الرجال، نشر دانشگاه تهران‏، تهران‏، 1342 ش‏، اول‏.
9. حلی، حسن بن سلیمان، مختصر البصائر، موسسه النشر الاسلامی، قم، اول، 1421 ق.
10. حلی، حسن بن یوسف، رجال العلامه الحلی، دارالذخائر، نجف اشرف، دوم، 1411 ق.
11. خوئی، ابوالقاسم، معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرواه، بی نا، بی جا، پنجم، 1413 ق.
12. صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمدa، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، قم، دوم، 1404 ق.
13. طوسی محمد بن حسن، رجال الطوسی، موسسه النشر الاسلامی، قم، سوم، 1373 ش.
14. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ، فهرست کتب الشیعه و اصولهم و اسماء المصنفین و اصحاب الاصول، مکتبة المحقق الطباطبائی، قم، اول، 1420 ق.
15. فراهیدی، خلیل بن احمد، کتاب العین، نشر هجرت، قم، دوم، 1409 ق.
16. فرهنگ فارسی. (https://abadis.ir/fatofa)
17. قطب راوندی، الخرائج و الجرایح، نشر مؤسسه امام مهدى عجل الله تعالى فرجه الشریف‏، اول، قم 1409 ق‏.
18. کشی، محمد بن عمر، رجال الکشی، موسسه نشر دانشگاه مشهد، مشهد، اول، 1409 ق.
19. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، دار الکتب الاسلامیه، تهران، چهارم، 1407 ق.
20. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، دار احیاء التراث العربی، بیروت، دوم، 1403 ق.
21. محدث نوری، خاتمه مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، نشر مؤسسة آل البیت علیهم السلام‏، قم‏، اول، 1408 ق‏
22. نجاشی، احمد بن علی، رجال النجاشی، موسسه النشر الاسلامی، قم، ششم، 13665 ش.
23. نجفی، محمد حسین، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، دار احیاء التراث العربی، بیروت، هفتم، ۱۴۰۴ ق.
24. نعمانی، محمد بن ابراهیم، الغیبه، نشر صدوق، تهران، اول، 1397 ق.
25. واسطی بغدادی، احمد، الرجال غضائری، نشر دار الحدیث‏، قم‏، 1364 ش‏، اول.‏